Czarni Indianie na Mardi Gras

Foto: Christian Bélanger, Flickr, CC BY-NC-ND 2.0)

Foto: Christian Bélanger, Flickr, CC BY-NC-ND 2.0

O książce Neda Sublette pisałam już w poprzedniej notce, ale jeden temat chcę rozszerzyć, bo wyjątkowo mnie zainteresował. Ostatni rozdział książki uzupełnia historyczną narrację o opis współczesnego fenomenu Czarnych Indian, czyli czarnych mieszkańców Nowego Orleanu, którzy w czasie Mardi Gras przebierają się w kostiumy inspirowane strojami indiańskimi i tworzą niewielkie plemiona. Tradycja ta sięga prawdopodobnie końca XIX wieku, ale jej początki nie są dobrze znane.

Sublette zaznacza, że ktoś z zewnątrz może wprawdzie opisać tę tradycję, ale nie wyjaśni jej sensu i głębokiego znaczenia. To nie tylko lokalny folklor związany z karnawałem, ale także zjawisko kontrkulturowe. W Nowym Orleanie organizatorzy karnawałowych parad mają obowiązek uiścić opłatę dla policji. Czarni Indianie tego nie robią. Sublette pisze, że jest w tej odmowie opór i prowokacyjne pytanie: „Czy czarny człowiek może chodzić po ulicach swojej dzielnicy – ok, w kostiumie z piór wysokim na siedem stóp – bez pozwolenia od kogokolwiek?”.

Czarni Indianie działają na własną rękę, w związku z czym nie mają też żadnego wsparcia finansowego ani instytucjonalnego. Sami płacą za kosztowne kostiumy i sami je szyją. Tutaj wchodzi w grę pierwiastek społeczny i duchowy – Czarni Indianie zorganizowani są w niewielkie plemiona o hierarchicznej, ściśle określonej strukturze. Każdy ma swoje funkcje i wykonuje je zgodnie z niepisanym kodeksem. Spotkanie pomiędzy gangami również przebiega w zrytualizowany sposób i obwarowane jest szeregiem zasad. Dawniej, na przykład w latach 20., uliczne spotkania były okazją do poważnych bójek, w których rozwiązywane były miejscowe konflikty i napięcia. Później tego typu rywalizacja została zrytualizowana, na przykład w formie konkursu na Najładniejszego (Prettiest). W Zachodniej kulturze ta kategoria wydaje się przypisana społecznym obrazom kobiet, ale Czarni Indianie sięgają tutaj do tradycji indiańskiej, w której ma ona męski wymiar.

W związku z tym narzuca się ważne pytanie: czy Czarni Indianie mają cokolwiek wspólnego z rdzennymi mieszkańcami Ameryki Północnej? Niektórzy twierdzą, że parady Czarnych Indian zaczęły się po tym, jak w Nowym Orleanie występowała wędrowna trupa z tak zwanym Wild West Show, popularnym pod koniec XIX wieku przedstawieniem o Dzikim Zachodzie, elementem rodzącej się popkultury (który później przeniknął do filmu i przyjął formę westernu). Inni badacze tego zjawiska uważają, że stroje Czarnych Indian są hołdem oddanym lokalnym plemionom, które w przeszłości dawały schronienie niewolnikom uciekającym z plantacji.

Pochodzenie Czarnych Indian jest więc bardzo ciekawe i jest przykładem kulturowego synkretyzmu. Tradycja Czarnych Indian łączy elementy różnych kultur, czego wyrazem są na przykład kostiumy inspirowane strojami indiańskimi, ale ozdabiane również typowymi dla niektórych afrykańskich kultur koralikami. Ale w tym synkretyzmie zapisana jest opowieść o unikalnym charakterze Nowego Orleanu, o skomplikowanych korzeniach jego dzisiejszych mieszkańców, o oporze wobec białych kolonistów i plantatorów, ale także o znaczeniu rdzennych kultur.

Jeszcze słowo o kostiumach Czarnych Indian – są wspaniałe. Z jednej strony oczywiście olbrzymie, masywne i bardzo ciężkie (ważą nawet 50-100 kg), ale z drugiej – mają w sobie jakąś niesamowitą lekkość, zwiewność, wręcz eteryczność. Przemykająca po ulicach miasta olbrzymia, kolorowa, wibrująca z każdym ruchem postać musi robić wrażenie.

Reklamy

One comment

  1. Pingback: The Real New Orleans (As seen on HBO) | Ameryka wyobrażona: przypisy do przyszłości

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s

%d blogerów lubi to: